معلم خانگی برای سه تار
معلم خانگی برای سه تار
حدود یکصد سال پیش وقتی ابوالحسن خان صبا روبروی درویش خان می نشست و مشق سه تار می کرد، هیچ گاه نمی توانست تصور کند که روزی روزگاری یک جسم بی جان به نام کامپیوتر –بخوانید رایانه- جای استاد را بگیرد. اتفاقی که از این به بعد می تواند رخ بدهد یا شاید هم رخ داده است. پذیرش این واقعیت برای آنانکه محضر اساتید مختلف را از نزدیک درک کرده اند البته کمی مشکل می نماید ولی برای امثال نگارنده که تا کنون توفیق کسب فیض حضوری از محضر هیچ استادی را نداشته اند، شاید پذیرفتنی تر باشد. به هر حال رایانه است و هزار جور شکل نادیده و فکر ناکرده.
روز دوشنبه 15 بهمن برای شرکت در جلسه ای با حضور شرکت کنندگان نخستین نمایشگاه موسیقی و آثار شنیداری تهران به سالن حجاب رفته بودم که در حین برنامه هدایایی از سوی شرکت افرا رایان توزیع گردید و آنچه درون بسته قرار داشت، دستمایه همین مطلب شد. نرم افزار جامع آموزش سه تار کاری از دوست گرامی عرفان گنجه ای که توسط شرکت افرار رایان منتظر شده و علاوه بر فروشگاه های حقیقی به صورت اینترنتی هم عرضه می شود. محتویات این نرم افزار بدین قرار است:
* تئوری مقدماتی موسیقی شامل نت خوانی، ریتم شناسی و آشنایی با علائم و
اختصارات رایج در موسیقی
* تاریخچه ساز سه تار
* آماده سازی و طریقه سیم انداختن، پرده بستن و کوک کردن
* مبانی مقدماتی سه تار (نحوه نشستن و دست گرفتن ساز)
* شناخت ریتم و میزان ها در قابل ارائه تمرینات
* آشنایی با تکنیک های متداول سه تار (مضراب راست و چپ، ریز، تریل، پنجه کاری،
پژواک، تک ریز، چپ ریز، دراب، شلال و ...)
* اجرای الگوهای مضرابی متداول سه تار در خلال 100 سال اخیر
* شناخت الگوهای مختلف ریتمیک همراه با ارائه تمرینات مربوطه
* اجرای الگوهای مضرابی متداول سه تار نوازی در قالب 41 درس آموزشی و 48 اجرا
* اجرای گزیده ای از دروس کتاب سال اول هنرستان
* اجرای قطعاتی از شاخص ترین نمونه های رپرتوار محلی ایران
* امکان انتخاب دوربین از دو جهت
* امکان چاپ نت های آموزشی
* امکان کنترل حرکت نت ها
علاوه بر این، شرکت افرا رایان برای سازهای تار (توسط بهاره فیاضی)، سنتور (سپهر رفیعیان)، کمانچه (مقدس)، عود (بهاره چم آسمانی)، نی (کاوه سروریان)، آواز ایرانی (محمد اسماعیل قنبری)، تنبک (پیمان صحیحی)، گیتار (چارلز رامیرز)، ویلون (حبیب الله جمالی) و پیانو نرم افزارهایی را تهیه کرده است که برخی از آنها عرضه شده اند و برخی دیگر در حال تدوین نهایی اند. با توجه به آمار ارائه شده از سوی مدیر این شرکت به نظر می رسد اقبال از اینگونه نرم افزارها خیلی زیاد است. به ویژه اگر علاقه مندی از شهرستان های دور افتاده بخواهد موسیقی بیاموزد، یکی از ارزان ترین و عملی ترین راه های آموزش همین گونه نرم افزار ها هستند. هر چند در اینکه این امکانات مدرن، چقدر می توانند جای واقعی استاد را بگیرند، بحث فراوان است.
هوشنگ سامانی